Όταν μου ζητήθηκε να περιγράψω την εμπειρία μου ως προς την πρακτική εφαρμογή των εργασιακών χαρακτήρων Belbin, αναλύοντας μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιώ, δέχτηκα με ενθουσιασμό. Μετά όμως βρέθηκα σε δίλημμα.
Ποιά μέθοδο να επέλεγα; Τι παράδειγμα;

Στο τέλος αποφάσισα ότι το καλύτερο που θα μπορούσα να κάνω, ήταν να περιγράψω πως η θεωρία των εργασιακών χαρακτήρων Belbin, με επηρέασε ως άτομο, διοικητικό στέλεχος και σύμβουλο επί θεμάτων διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.

Παλαιότερα, την περίοδο πριν γνωρίσω τον Δόκτορα Μέρεντιθ Μπέλμπιν και την θεωρία του, ήμουν πολύ σίγουρος για τις ικανότητές μου ως ανώτατο διοικητικό στέλεχος. Αισθανόμουν ότι ήξερα τον εαυτό μου πολύ καλά και ότι γνώριζα επίσης, πως να βγάζω από τους άλλους τον καλύτερό τους εαυτό-εξάλλου είχα μάθει απ’έξω κι ανακατωτά ότι αφορούσε περί  Maslow, Hertzberg, McGregor κ.α.

Τα αποκαλυπτήρια από την ιστορία των εργασιακών χαρακτήρων και τα αποτελέσματα του τεστ αυτο-εκτίμησης  (SPI)  μου έδωσαν ένα γερό ξύπνημα, διότι από μόνος μου οδηγήθηκα στο συμπέρασμα ότι, δεν ήμουν το συμβουλευτικό, ήρεμο, αναλυτικό, λογικό άτομο που ενδιαφέρεται για τους άλλους, όπως νόμιζα. Το προφίλ μου ήταν αυτό ενός ατόμου που κυνηγά τα πάντα έντονα, ενός ατόμου απροκάλυπτου, πειστικού, με επιχειρηματικό πνεύμα και με ελάχιστο ενδιαφέρον για τα κίνητρα και τις ανάγκες των άλλων.  (Shaper/Resource Investigator)
Το αποτέλεσμα αυτό επικυρώθηκε και με τις εκτιμησεις των παρατηρητών που δρα συμπληρωματικά.

Ένιωσα ένα σφύξιμο στο στομάχι μου και κοιτώντας πίσω στο παρελθόν, άρχισα να καταλαβαίνω καλύτερα πως οδηγήθηκα σε αυτά τα αποτελέσματα. Συνειδητοποίησα τους λόγους για τους οποίους επέτυχα, τόσο στην ανάπτυξη της επιχείρησής μου όσο και στη διαχείριση ατόμων, όπως και τους λόγους για τους οποίους είχα αποτύχει σε κάποια άλλα θέματα, οικτρά.

Δεν είμαι από τα άτομα που αρέσκονται να αναλύουν πολύ το παρελθόν και έτσι, προσβλέποντας στο μέλλον, αποφάσισα τι από εδώ και πέρα θα έκανα διαφορετικά. Ενδυναμωμένος με τις καινούριες μου γνώσεις, έγινε φανερό ότι κάποιες αλλαγές ήταν αναπόφευκτες.

Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι έπρεπε να κόψω παλιές συνήθειες όπως π.χ. τη συνήθεια να προσπαθώ να είμαι ο καλύτερος σε όλα ή για να είμαι ειλικρινής να προσπιούμαι ότι είμαι ο καλύτερος. Δοκίμασα νέες τακτικές, π.χ. λέγοντας στον συνάδελφό μου - Monitor Evaluator - ‘δεν το ψάχνεις με τη σχολαστικότητα που σε διακρίνει να μου πεις που βρίσκεις ‘κενά’ πριν το προχωρήσω’ ή στον συνεργάτη και διευθυντή μας -Plant- ‘έχω κολήσει μ’ αυτό το θέμα, τι προτείνεις;’

Βέβαια, τέτοιες ενέργειες δεν μου βγήκαν και τόσο άνετα αφού για χρόνια είχα συνηθίσει σε ένα στιλ ‘Ας σηκώσουμε το αεροπλάνο και στην πορεία ολοκληρώνουμε τη σχεδίαση των φτερών του’.
(Με αυτή ακριβώς τη φράση με περιέγραψε ο Νεοζηλανδός ψυχολόγος Dawie Gouws στους συναδέλφους του. Πολύ διορατικός!)

Όμως, η νέα αυτή προσέγγιση γρήγορα απέδωσε.
Μου έφυγε ένα μεγάλο βάρος αφού δεν χρειαζόταν να κρύβω πια τις αδυναμίες μου. Οι συνάδελφοί μου αισθάνονταν ότι τους εκτιμούσα περισσότερο και βρήκαν ένα καινούριο νόημα στην εργασιακή μας σχέση.
Το να είμαι όμως ο εαυτός μου και να παίζω τα δυνατά μου χαρτιά, πέρα του συναισθήματος, είχε και θετικά αποτελέσματα στη δουλειά μου. Πηγαίναμε πολύ καλύτερα.

Εδώ όμως δεν τελειώνει η ιστορία. Άρχισα να διαδίδω τη θεωρία και τις ωφέλειες της φιλοσοφίας Belbin σε άτομα, ομάδες και οργανισμούς. Δεκαπέντε χρόνια μετά, μπορώ να πω με μεγάλη σιγουριά ότι είχα μεγάλη επιτυχία στην διάδοση και εφαρμογή των συστημάτων Belbin σε διάφορους δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς ( με λιγότερους από 50 και περισσότερους από 200,000 υπαλλήλους) σε πάνω από 20 χώρες.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ιστορία μου, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο επαναλαμβανόταν. Τα αποτελέσματα των οργανισμών όπου εφάρμοζα τα συστήματα  Belbin μαρτυρούσαν τη λειτουργική βελτίωση που είχε επιτευχθεί. Πολλά από αυτά τα αποτελέσματα έχουν αναγνωριστεί δημοσίως, π.χ. αρκετοί από τους οργανισμούς αυτούς, απέσπασαν το βραβείο καλύτερου εργοστασίου (Britain’s Best Factory Award) τρεις στις τέσσερις φορές.

Αναλύοντας τους παράγοντες που συντελούν στη βελτίωση του λειτουργικού αποτελέσματος χρησιμοποιώντας τα συστήματα Belbin, ένας παράγοντας υπερέχει όλων. Τα επιμέρους άτομα, σε όλες τις βαθμίδες, από τα ανώτερα διοικητικά στελέχη μέχρι τους/τις υπαλλήλους στο κατάστημα, έχουν αγκαλιάσει με ενθουσιασμό τη θεωρία των εργασιακών χαρακτήρων και έχουν βρει την εφαρμογή απλή και κατανοητή.

Επιμέλεια: Barrie Watson
Γενικός Διευθυντής της εταιρείας συμβούλων CERT Consultancy & Training
Πρώην Πρόεδρος της εταιρείας The Floreat Marketing Group και
Οικονομικός Διευθυντής της NARF Ltd.